Máy cưa xích bị kẹt lam - Nguyên nhân và cách xử lý

1. Hậu quả khi cưa xích kẹt lam
Kẹt lam hay kẹt thanh dẫn hướng khi cưa xích gây nhiều hậu quả mà bạn không ngờ tới như:- Nguy cơ giật ngược (kickback) đột ngột về phía người dùng gây chấn thương nguy hiểm.
- Cháy hoặc cong lam, hỏng lam do ma sát giữa xích và lam kẹt tạo ra nhiệt độ cực lớn.
- Đứt hoặc tuột xích do động cơ vẫn quay trong khi xích bị kẹt trong khe gỗ.
- Động cơ chịu tải quá lớn dẫn đến nóng máy, cháy côn, bó kẹt pít-tông và xi-lanh.
Có thể thấy lỗi kẹt làm ngoài gây hỏng hóc nặng cho máy, gián đoạn công việc, tăng chi phí sửa chữa còn đe dọa trực tiếp đến an toàn người vận hành.
2. Nguyên nhân máy cưa xích kẹt lam khi cắt

2.1 Yếu tố khách quan từ vật liệu cắt
- Thân gỗ lớn: Khi đường kính cây lớn hơn chiều dài lam dễ dẫn đến hiện tượng “nuốt lam” khi cắt. Sức nặng của thân gỗ sẽ ép vào lam ngay khi đường cắt đi sâu, khép kín vết cắt và gây kẹt lam.
- Gỗ tươi: Gỗ tươi có độ ẩm cao và chứa nhiều nhựa cây, chúng không giòn gãy ngay mà dễ bám vào lưỡi xích và rãnh lam, tăng ma sát và bó chặt xích lại. Đây cũng là nguyên nhân làm tăng nguy cơ kẹt lam.
2.2 Kỹ thuật cắt sai
Nguyên nhân phổ biến nhất gây nên tình trạng kẹt lam:
- Sử dụng lam cưa ngắn: Khi lam máy cưa xích không đủ dài so với đường kính thân cây sẽ làm tăng nguy cơ bị kẹt.
- Cắt sai vị trí chịu lực của thân cây: Việc không quan sát lực căng của thân gỗ, cưa tại vị trí đang chịu lực nén dẫn đến việc trọng lượng của gỗ sẽ khiến lam bị kẹp.
- Không sử dụng nêm chèn: Khi cắt vào thân gỗ, nhất là gỗ tươi hay thân cây lớn, khi lưỡi cưa đi sâu, phần gỗ phía trên bắt đầu đè xuống theo trọng lực khiến lam bị kẹp, nguy hiểm hơn là giật ngược máy, cong lam hay tuột xích.
2.3 Tình trạng máy do yếu tố bảo trì
- Xích quá chùng/ quá căng: Xích quá chùng hay quá căng đều là nguyên nhân gây kẹt lam. Khi xích chùng dễ bị văng khỏi rãnh và kẹt, trong khi đó xích quá căng lại tạo áp lực lớn lên đầu lam và động cơ, dễ gây đứng máy khi vào tải.
- Xích bị cùn: Việc không dũa xích định kỳ khiến người dùng tỳ đè mạnh lên máy khi cắt, dễ tạo nhiệt lớn, mạt cưa không thoát được, gây kẹt lam.
- Máy yếu/ mất tải: Động cơ gặp vấn đề khiến máy yếu, tốc độ cắt chậm và dễ bị kẹt.
- Thiếu dầu bôi trơn: Việc để hệ thống bơm dầu lam bị tắc hoặc hết dầu sẽ làm tăngg ma sát giữa xích và lam, gây nóng máy, xích bị bó chặt vào rãnh lam.
3. Hướng dẫn cách xử lý khi cưa xích bị kẹt lam
Ngay khi nhận thấy cưa xích bị kẹt lam, tuyệt đối không cố tăng ga vì dễ làm cong làm hoặc đứt xích, hãy xử lý theo các bước dưới đây:
- Tắt máy ngay lập tức: Tắt động cơ, gạt phanh xích
- Sử dụng nêm: Đừng giật mạnh máy ra, hãy sử dụng nêm gỗ/nhựa để mở rộng khe cắt và giải phóng lam.
- Sử dụng một máy cưa khác: Nếu có một máy cưa khác ở đấy hãy cưa một đường khác song song để làm giảm áp lực gỗ lên lam hoặc mở khe cắt để mở khe cắt.
4. Một số lưu ý để hạn chế kẹt lam khi cưa cây

- Chọn lam cưa phù hợp đường kính cây: Tùy theo đường kính gỗ để người dùng chọn lam cưa cho phù hợp. Ví dụ như gỗ 20-30cm chọn lam 14-16inch, gỗ 30-40cm chọn lam 16-18inch, gỗ trên 40cm chọn lam 20inch trở lên. Việc sử dụng lam quá ngắn so với đường kính cây ngoài cưa khó, mất thời gian còn rất dễ kẹt.
- Kỹ thuật cắt khi xử lý gỗ lớn: Nên dùng kỹ thuật cắt điều hướng để tránh kẹt lam và kiểm soát hướng cây đổ. Đầu tiên, cắt miệng khuyết bằng cách tạo một vết cắt hình chữ V ở phía muốn cây đổ, độ sâu khoảng 1/4 đường kính thân cây. Tiếp đó cắt từ phía sau, đối diện miệng khuyết để làm cây bắt đầu đổ. Lưu ý không cắt đứt hoàn toàn, chừa lại một phần gỗ gọi là bản lề để giữ và điều khiển hướng đổ, ngăn cây xoay lệch cũng như hạn chế kẹt lam.
- Sử dụng nêm chèn: Kỹ thuật hiệu quả để giữ khe cắt luôn mở, ngăn thân cây ép vào lam và hỗ trợ điều hướng cây đổ.
- Giữ xích luôn sắc bén và căng đúng tiêu chuẩn
- Chú ý nhớt bôi trơn: Kiểm tra nhớt đảm bảo hệ thống bơm nhớt hoạt động tốt, xích được bôi trơn đầy đủ.
- Vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ: Thường xuyên vệ sinh rãnh lam, bánh nhông, lọc xăng, lọc gió,…
Xem thêm >> Vì sao máy cưa xích hụt ga, yếu lực - Cách khắc phục hiệu quả
Trên đây là nguyên nhân và cách khắc phục máy cưa xích bị kẹt lam. Ngoài một số kỹ thuật khi cưa, đừng quên trang bị cho mình một chiếc cưa xích chất lượng và phù hợp để quá trình cưa cắt diễn ra an toàn, hiệu quả, giảm đáng kể nguy cơ kẹt lam và các lỗi hư hỏng khác trong quá trình sử dụng



















.jpg)



