Pa lăng bị nóng, kêu to, nâng chậm có đáng lo?
Pa lăng bị nóng, kêu to hoặc nâng chậm sau thời gian sử dụng là dấu hiệu gì? Tìm hiểu nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và cách kiểm tra, khắc phục an toàn.
Sau một thời gian sử dụng, pa lăng có thể xuất hiện một số dấu hiệu bất thường như động cơ nóng nhanh, phát ra tiếng kêu lớn hay tốc độ nâng hạ chậm hơn bình thường. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng quá tải, thiếu bảo dưỡng hoặc sự cố ở các bộ phận bên trong thiết bị. Vậy những dấu hiệu này có đáng lo ngại không? Nguyên nhân do đâu và cần kiểm tra như thế nào để đảm bảo an toàn khi vận hành? Cùng tìm hiểu ngay dưới đây!
Tuy nhiên, nếu thiết bị nóng nhanh kèm mùi khét, khói, tiếng kêu rít, nghiến, va đập, tốc độ nâng giảm rõ rệt so với trước thì người dùng không nên chủ quan.
Lúc này, tuỳ loại pa lăng đang sử dụng là pa lăng điện hay pa lăng kéo tay để người dùng có cách kiểm tra và xác định nguyên nhân khác nhau.
Nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài, sẽ làm tăng nguy cơ quá nhiệt và hư hỏng động cơ.
Khi nâng vật có trọng lượng gần/ vượt mức tải tối đa hay động cơ phải làm việc với cường độ lớn khiến nhiệt lượng tích tụ bên trong động cơ, thiết bị nóng, nâng yếu và giảm tốc độ vận hành.
Tình trạng này lặp lại thường xuyên sẽ khiến động cơ và các bộ phận liên quan nhanh xuống cấp hơn.
Bánh răng mòn, ổ bi rơ, thiếu bôi trơn sẽ khiến các bộ phận không còn chuyển động trơn tru, thiết bị dễ phát ra tiếng rít, tiếng nghiến, tiếng va đập khi nâng hạ.
Ngoài ra, ma sát tăng cũng làm nhiệt độ tại hộp số và các vị trí truyền động cao hơn bình thường. Lúc này, hiệu suất hoạt động của palang giảm và tăng nguy cơ hư hỏng các chi tiết liên quan.
Nếu má phanh bị mòn, bám bẩn, khe hở phanh không đúng tiêu chuẩn, cuộn hút/ cơ cấu nhả phanh gặp sự cố hay các chi tiết cơ khí trong cụm phanh bị kẹt,… pa lăng có thể gặp tình trạng vận hành nặng, phát tiếng kêu hoặc nóng bất thường.
Đây là bộ phận liên quan trực tiếp đến khả năng giữ tải nên không nên tự ý tháo hoặc điều chỉnh nếu không có chuyên môn.
Tương tự với pa lăng cáp điện, cáp bị tưa, xoắn hoặc cuốn lệch có thể gây ma sát, phát ra tiếng động lớn và ảnh hưởng đến tốc độ nâng.
Ngay khi phát hiện bất thường, cần dừng sử dụng. Nếu đang có tải, đưa tải về vị trí an toàn khi có thể thực hiện. Không tiếp tục nâng thử khi thiết bị có dấu hiệu hư hỏng.
Bước 2: Kiểm tra tải trọng, điều kiện làm việc
Xem trọng lượng vật nâng có vượt tải trọng định mức của pa lăng hay thiết bị có đang hoạt động liên tục quá lâu (vượt chu kỳ làm việc cho phép) hay không.
Bước 3: Quan sát xích tải/ cáp thép
Kiểm tra xem xích có bị xoắn, kẹt, biến dạng hay cáp thép có tưa, cuốn lệch, mắc dị vật.
Bước 4: Kiểm tra nguồn điện
Quan sát dây cấp điện, phích cắm, đầu nối. Nếu nghi ngờ điện áp thấp, mất pha hay đấu nối sai, cần nhờ người có chuyên môn kiểm tra bằng thiết bị đo phù hợp.
Bước 5: Gọi kỹ thuật viên nếu nghi ngờ lỗi bên trong
Nếu thiết bị vẫn nóng bất thường, phát tiếng va đập, có mùi khét, nâng yếu dù điều kiện cấp điện và tải trọng phù hợp, cần nhờ đến kỹ thuật viên kiểm tra chuyên sâu động cơ, hộp số và phanh điện từ.
Bước 1: Ngừng kéo, kiểm tra tình trạng thiết bị
Khi palang xích có dấu hiệu nặng tay hay giật cục không cố dùng lực mạnh hơn để kéo. Hạ tải hoặc cố định bằng phương án an toàn nếu đang treo tải trước khi kiểm tra.
Bước 2: Quan sát xích tải và xích kéo
Kiểm tra xích có bị xoắn, mắc dị vật, biến dạng hay mài mòn bất thường không. Quan sát đường di chuyển của xích để xem có bị mắc kẹt.
Bước 3: Kiểm tra móc treo, các bộ phận bên ngoài
Quan sát móc treo, chốt an toàn và vỏ hộp số. Nếu có dấu hiệu nứt, biến dạng hoặc lỏng bất thường, cần ngừng sử dụng.
Bước 4: Kiểm tra tình trạng bôi trơn
Thực hiện bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Bước 5: Kiểm tra cơ cấu phanh và truyền động
Nếu pa lăng vẫn kéo nặng, nghiến, ít hoặc có dấu hiệu trượt tải, cần đưa thiết bị đến bộ phận kỹ thuật để kiểm tra bánh răng, ổ bi và cơ cấu phanh.
- Không kéo xiên, kéo lê vật nặng khi thiết bị không được thiết kế cho mục đích này.
- Bôi trơn các bộ phận theo đúng hướng dẫn, không sử dụng dầu mỡ tùy tiện hoặc bôi trơn quá mức vì có thể ảnh hưởng đến cơ cấu phanh.
- Kiểm tra xích tải, cáp thép và cơ cấu phanh định kỳ. Chú ý các bộ phận hao mòn để có hướng khắc phục, xử lý kịp thời.
- Nên lập lịch kiểm tra định kỳ, tần suất căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, tần suất vận hành và môi trường làm việc.
Để thiết bị hoạt động ổn định, người dùng chú ý sử dụng đúng tải trọng, tuân thủ chu kỳ làm việc và việc bảo dưỡng định kỳ.
1. Pa lăng bị nóng, kêu to, nâng chậm có đáng lo không?
Trong quá trình nâng hạ, động cơ, hộp số và các chi tiết truyền động đều phát sinh nhiệt và tiếng ồn nhất định. Do đó không phải mọi trường hợp palang nóng lên hay phát ra tiếng động khi hoạt động đều là dấu hiệu hư hỏng.Tuy nhiên, nếu thiết bị nóng nhanh kèm mùi khét, khói, tiếng kêu rít, nghiến, va đập, tốc độ nâng giảm rõ rệt so với trước thì người dùng không nên chủ quan.
Lúc này, tuỳ loại pa lăng đang sử dụng là pa lăng điện hay pa lăng kéo tay để người dùng có cách kiểm tra và xác định nguyên nhân khác nhau.
2. Nguyên nhân pa lăng điện bị nóng, kêu to, nâng chậm
Pa lăng điện sử dụng động cơ để thực hiện thao tác nâng hạ. Vì vậy, khi thiết bị có biểu hiện nóng máy, phát tiếng ồn hoặc nâng hạ chậm, nguyên nhân thường liên quan đến nguồn điện, động cơ, hệ thống truyền động và cơ cấu phanh.2.1 Nguồn điện cấp không ổn định
Khi nguồn điện không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật như: Điện áp thấp hơn mức yêu cầu, nguồn điện 3 pha bị mất pha/ lệch pha, dây dẫn nhỏ, đường dây dài gây sụt áp, các đầu nối điện bị lỏng/tiếp xúc kém… Động cơ sẽ không đạt được trạng thái vận hành bình thường khiến thiết bị hoạt động yếu, nóng hoặc phát ra tiếng ù bất thường.Nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài, sẽ làm tăng nguy cơ quá nhiệt và hư hỏng động cơ.
2.2 Động cơ pa lăng hoạt động quá tải, vượt chu kỳ làm việc
Mỗi dòng pa lăng đều có giới hạn về chu kỳ làm việc.Khi nâng vật có trọng lượng gần/ vượt mức tải tối đa hay động cơ phải làm việc với cường độ lớn khiến nhiệt lượng tích tụ bên trong động cơ, thiết bị nóng, nâng yếu và giảm tốc độ vận hành.
Tình trạng này lặp lại thường xuyên sẽ khiến động cơ và các bộ phận liên quan nhanh xuống cấp hơn.
2.3 Bánh răng, ổ bi, bộ truyền động bị mài mòn
Sau thời gian dài sử dụng, các chi tiết cơ khí bên trong pa lăng có thể bị hao mòn do ma sát.Bánh răng mòn, ổ bi rơ, thiếu bôi trơn sẽ khiến các bộ phận không còn chuyển động trơn tru, thiết bị dễ phát ra tiếng rít, tiếng nghiến, tiếng va đập khi nâng hạ.
Ngoài ra, ma sát tăng cũng làm nhiệt độ tại hộp số và các vị trí truyền động cao hơn bình thường. Lúc này, hiệu suất hoạt động của palang giảm và tăng nguy cơ hư hỏng các chi tiết liên quan.
2.4 Phanh điện từ bị bó hoặc nhả không hoàn toàn
Phanh điện từ với vai trò giữ tải và dừng chuyển động nâng hạ khi ngắt điện.Nếu má phanh bị mòn, bám bẩn, khe hở phanh không đúng tiêu chuẩn, cuộn hút/ cơ cấu nhả phanh gặp sự cố hay các chi tiết cơ khí trong cụm phanh bị kẹt,… pa lăng có thể gặp tình trạng vận hành nặng, phát tiếng kêu hoặc nóng bất thường.
Đây là bộ phận liên quan trực tiếp đến khả năng giữ tải nên không nên tự ý tháo hoặc điều chỉnh nếu không có chuyên môn.
2.5 Xích tải/ cáp thép kẹt, mài mòn
Khi xích tải palang xích điện bị xoắn, khô dầu, biến dạng hay mắc dị vật có thể khiến quá trình nâng hạ không còn trơn tru. Ngoài ra, bánh xích dẫn hướng hoặc puly bị mòn, cũng khiến thiết bị phát ra tiếng kêu bất thường trong quá trình vận hành.Tương tự với pa lăng cáp điện, cáp bị tưa, xoắn hoặc cuốn lệch có thể gây ma sát, phát ra tiếng động lớn và ảnh hưởng đến tốc độ nâng.
3. Nguyên nhân khiến pa lăng kéo tay kêu to, kéo nặng
Khác với pa lăng điện, palang xích kéo tay không sử dụng động cơ để nâng hạ mà hoạt động dựa trên lực kéo của người vận hành kết hợp với hệ thống bánh răng và cơ cấu truyền động. Do đó nguyên nhân chủ yếu là:3.1 Thiếu bôi trơn tại các chi tiết chuyển động
Bánh răng, ổ trục và các bộ phận truyền động cần được bôi trơn để giảm ma sát trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên sau thời gian sử dụng, dầu mỡ bị khô, biến chất, không đủ lượng cần thiết khiến các chi tiết ma sát nhiều hơn, người dùng kéo nặng tay, thiết bị phát ra tiếng rít, nghiến.3.2 Bánh răng, ổ bi bị mòn
Sau thời gian dài sử dụng, bánh răng truyền động dễ bị mòn, sứt răng, không còn ăn khớp chính xác, ổ bi cũng dễ bị rơ, hư hỏng. Điều này khiến lực truyền từ xích kéo đến cơ cấu nâng không ổn định, người vận hành phải dùng nhiều lực hơn để kéo và xuất hiện tiếng nghiến, va đập bên trong hộp số.3.3 Xích tải bị xoắn, kẹt, biến dạng
Xích tải là bộ phận trực tiếp chịu lực nâng. Trong quá trình sử dụng, xích có thể bị xoắn, giãn, biến dạng, mài mòn không đều hay mắc dị vật. Tình trạng này khiến xích khó di chuyển theo đúng đường dẫn, thao tác kéo sẽ trở nên nặng nề và không còn đều như trước, quá trình nâng hạ bị giật cục.3.4 Phanh cơ khí hoạt động không ổn định
Palang xích kéo tay thường sử dụng cơ cấu phanh cơ khí để giữ tải. Nếu bề mặt ma sát bị mòn, bám bẩn hoặc các chi tiết phanh bị kẹt, thiết bị có thể xuất hiện tình trạng kéo nặng, phát tiếng kêu hoặc không giữ tải ổn định.4. Cách kiểm tra và xử lý khi pa lăng có dấu hiệu bất thường
Khi phát hiện thiết bị nóng, kêu to hoặc nâng chậm, người dùng nên dừng vận hành, đảm bảo an toàn trước khi kiểm tra theo từng bước để xác định vấn đề. Tránh can thiệp vào các cơ cấu bên trong (phanh, hộp số…) nếu không có chuyên môn.4.1 Với pa lăng điện
Bước 1: Ngừng vận hànhNgay khi phát hiện bất thường, cần dừng sử dụng. Nếu đang có tải, đưa tải về vị trí an toàn khi có thể thực hiện. Không tiếp tục nâng thử khi thiết bị có dấu hiệu hư hỏng.
Bước 2: Kiểm tra tải trọng, điều kiện làm việc
Xem trọng lượng vật nâng có vượt tải trọng định mức của pa lăng hay thiết bị có đang hoạt động liên tục quá lâu (vượt chu kỳ làm việc cho phép) hay không.
Bước 3: Quan sát xích tải/ cáp thép
Kiểm tra xem xích có bị xoắn, kẹt, biến dạng hay cáp thép có tưa, cuốn lệch, mắc dị vật.
Bước 4: Kiểm tra nguồn điện
Quan sát dây cấp điện, phích cắm, đầu nối. Nếu nghi ngờ điện áp thấp, mất pha hay đấu nối sai, cần nhờ người có chuyên môn kiểm tra bằng thiết bị đo phù hợp.
Bước 5: Gọi kỹ thuật viên nếu nghi ngờ lỗi bên trong
Nếu thiết bị vẫn nóng bất thường, phát tiếng va đập, có mùi khét, nâng yếu dù điều kiện cấp điện và tải trọng phù hợp, cần nhờ đến kỹ thuật viên kiểm tra chuyên sâu động cơ, hộp số và phanh điện từ.
4.2 Với palang xích kéo tay
Khi palang xích có dấu hiệu nặng tay hay giật cục không cố dùng lực mạnh hơn để kéo. Hạ tải hoặc cố định bằng phương án an toàn nếu đang treo tải trước khi kiểm tra.
Bước 2: Quan sát xích tải và xích kéo
Kiểm tra xích có bị xoắn, mắc dị vật, biến dạng hay mài mòn bất thường không. Quan sát đường di chuyển của xích để xem có bị mắc kẹt.
Bước 3: Kiểm tra móc treo, các bộ phận bên ngoài
Quan sát móc treo, chốt an toàn và vỏ hộp số. Nếu có dấu hiệu nứt, biến dạng hoặc lỏng bất thường, cần ngừng sử dụng.
Bước 4: Kiểm tra tình trạng bôi trơn
Thực hiện bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Bước 5: Kiểm tra cơ cấu phanh và truyền động
Nếu pa lăng vẫn kéo nặng, nghiến, ít hoặc có dấu hiệu trượt tải, cần đưa thiết bị đến bộ phận kỹ thuật để kiểm tra bánh răng, ổ bi và cơ cấu phanh.
5. Cách bảo dưỡng pa lăng để hạn chế lỗi
- Sử dụng đúng tải trọng và chu kỳ làm việc- Không kéo xiên, kéo lê vật nặng khi thiết bị không được thiết kế cho mục đích này.
- Bôi trơn các bộ phận theo đúng hướng dẫn, không sử dụng dầu mỡ tùy tiện hoặc bôi trơn quá mức vì có thể ảnh hưởng đến cơ cấu phanh.
- Kiểm tra xích tải, cáp thép và cơ cấu phanh định kỳ. Chú ý các bộ phận hao mòn để có hướng khắc phục, xử lý kịp thời.
- Nên lập lịch kiểm tra định kỳ, tần suất căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, tần suất vận hành và môi trường làm việc.
Pa lăng nóng, kêu to hoặc nâng chậm là những dấu hiệu cần được quan tâm để tìm ra nguyên nhân và xử lý kịp thời, hạn chế phát sinh hư hỏng nghiêm trọng hơn.Tham khảo thêm >> Pa lăng bao lâu phải thay xích cáp? Cách nhận biết và quy trình thay chuẩn
Để thiết bị hoạt động ổn định, người dùng chú ý sử dụng đúng tải trọng, tuân thủ chu kỳ làm việc và việc bảo dưỡng định kỳ.
.png)
