Pa lăng bao lâu phải thay xích cáp? Cách nhận biết và quy trình thay chuẩn
Bao lâu ta phải thay xích/ cáp cho palang? Có mốc thời gian cố định hay dấu hiệu nào để nhận biết không? Cùng tìm hiểu ngay dưới đây!
Pa lăng là thiết bị quan trọng trong hệ thống nâng hạ công nghiệp. Và với thiết bị này, xích/cáp là bộ phận chịu tải trực tiếp, quyết định đến mức độ an toàn khi vận hành.
Trong khi đó với pa lăng cáp điện, cáp thép chịu lực kéo lớn khi vận hành. Quá trình ma sát khi cuốn – nhả cũng như uốn cong liên tục dẫn đến mòn không đều, xoắn cáp, đứt sợi cáp giảm đường kính…
Khi xích tải hay cáp tải bị giảm chất lượng sẽ khiến quá trình nâng hạ mất đi năng suất chưa kể còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như đứt cáp/xích gây hư hỏng hàng hoá, nguy hiểm cho người vận hành và người xung quanh.
Thường thì sẽ không có mốc thời gian cố định cho tất cả người dùng bởi việc thay thế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Chất lượng thiết bị (xích/cáp) ban đầu
- Tần suất sử dụng
- Điều kiện môi trường làm việc
- Quá trình bảo trì bảo dưỡng của người dùng
- Tiêu chuẩn kỹ thuật của từng xưởng, kho, đơn vị
Tuy nhiên qua quá trình cung cấp và hỗ trợ bảo dưỡng, sửa chữa pa lăng chúng tôi thường thấy:
- Với nhu cầu dùng nhiều (8–10 giờ/ngày) xích/ cáp thường phải thay sau 12–24 tháng.
-Với xưởng làm việc trong môi trường ăn mòn mạnh, thời gian thay thế có thể bị rút ngắn, còn 6–12 tháng.
- Xưởng sử dụng không quá thường xuyên, tuổi thọ có thể lâu hơn, thường sẽ phải thay xích cáp sau 2-3 năm.
Vậy nên việc thay thế nên dựa vào mức độ hao mòn thực tế và tiêu chuẩn kỹ thuật để đảm bảo an toàn nâng hạ cũng như tránh lãng phí khi thay thế chưa cần thiết.
- Xích bị giãn: Khi xích tải pa lăng bị giãn dễ sai bước ăn khớp, tăng nguy cơ trượt khỏi đĩa xích cũng như dễ gây kẹt. Vậy nên khi nhận thấy tổng chiều dài xích tăng quá mức cho phép (thường >2–3%) thì nên thay ngay.
- Mắt xích mòn không đều: Nếu nhận thấy mắt xích mòn lệch một bên hay mòn tại điểm tiếp xúc puly cần kiểm tra, đánh giá và thay thế kịp thời.
- Xích nứt/ biến dạng: Ngay khi phát hiện một mắt xích nứt hay biến dạng cần thay toàn bộ dây xích tuyệt đối không hàn lại vì nguy hiểm khi dùng.
* Với cáp tải:
- Cáp bị xoắn, gãy gập: Nếu nhận thấy cáp xoắn, bẹp hay gãy gập cần thay ngay bởi chúng làm giảm nghiêm trọng khả năng chịu tải của cáp.
- Cáp đứt sợi, giảm đường kính: Khi lông cáp xòe ra hay sợi thép gãy nhô lên, số lượng sợi đứt vượt ngưỡng cho phép, đường kính cáp giảm từ 7–10% so với ban đầu cần phải thay thế..jpg)
- Chú ý âm thanh bất thường khi nâng hạ cũng như độ trơn tru khi vận hành
- Kiểm tra xích/ cáp cũng như pa lăng đình kỳ:
+ 1 tháng/lần khi hoạt động liên tục
+ 3 tháng/lần khi hoạt động trung bình
+ 6 tháng/ lần khi hoạt động ít
- Kiểm định chuyên sâu với la lăng đã hoạt động >2 năm
- Chú ý tháo tải khỏi móc, hạ thiết bị về vị trí an toàn
- Thay đúng loại xích/cáp theo tiêu chuẩn của máy
- Sau khi thay xong nhớ chạy thử để kiểm tra
1. Tại sao phải thay xích/cáp cho pa lăng
Với palang xích, xích tải được cấu tạo từ các mắt xích thép hợp kim tôi cứng. Tuy nhiên qua quá trình nâng hạ tải nặng và liên tục, xích tải sẽ có xu hướng giãn dài, mòn dần tại khớp nối cũng như thể nứt nếu quá tải.Trong khi đó với pa lăng cáp điện, cáp thép chịu lực kéo lớn khi vận hành. Quá trình ma sát khi cuốn – nhả cũng như uốn cong liên tục dẫn đến mòn không đều, xoắn cáp, đứt sợi cáp giảm đường kính…
Khi xích tải hay cáp tải bị giảm chất lượng sẽ khiến quá trình nâng hạ mất đi năng suất chưa kể còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như đứt cáp/xích gây hư hỏng hàng hoá, nguy hiểm cho người vận hành và người xung quanh.
2. Những yếu tố làm giảm tuổi thọ xích/cáp pa lăng
Bên cạnh việc hao mòn tự nhiên thì một số yếu tố sau sẽ đẩy nhanh quá trình hư hỏng của xích/cáp2.1 Làm việc quá tải
Vượt nâng hạ quá tải, dù 5 hay 10% tải định mức đều là điều không nên. Lỗi này thường làm biến dạng cấu trúc kim loại, tăng nguy cơ đứt xích/cáp bất ngờ. Ngoài khiến xích, cáp hỏng sớm còn tiềm ẩn nhiều tai nạn nghiêm trọng cho người lao động.2.2 Nâng hạ tần suất cao
Việc pa lăng hoạt động liên tục sẽ làm tăng chu kỳ uốn – kéo cũng như tăng nhiệt ma sát khiến xích cáp nhanh mòn hỏng.2.3 Bảo trì kém
Khâu bảo trì kém như không thường xuyên làm sạch bụi bẩn, kiểm tra gỉ sét hay tra mỡ định kỳ khiến tốc độ mài mòn diễn ra nhanh hơn, tuổi thọ xích/ cáp có thể giảm 30–50%.2.4 Làm việc trong môi trường ăn mòn
Sử dụng thiết bị tại các nhà máy hóa chất, xưởng nhiều bụi kim loại hay các khu vực ven biển cũng là nguyên nhân khiến tuổi thọ xích/cáp bị rút ngắn.3. Pa lăng bao lâu phải thay xích/cáp?
- Chất lượng thiết bị (xích/cáp) ban đầu
- Tần suất sử dụng
- Điều kiện môi trường làm việc
- Quá trình bảo trì bảo dưỡng của người dùng
- Tiêu chuẩn kỹ thuật của từng xưởng, kho, đơn vị
Tuy nhiên qua quá trình cung cấp và hỗ trợ bảo dưỡng, sửa chữa pa lăng chúng tôi thường thấy:
- Với nhu cầu dùng nhiều (8–10 giờ/ngày) xích/ cáp thường phải thay sau 12–24 tháng.
-Với xưởng làm việc trong môi trường ăn mòn mạnh, thời gian thay thế có thể bị rút ngắn, còn 6–12 tháng.
- Xưởng sử dụng không quá thường xuyên, tuổi thọ có thể lâu hơn, thường sẽ phải thay xích cáp sau 2-3 năm.
Vậy nên việc thay thế nên dựa vào mức độ hao mòn thực tế và tiêu chuẩn kỹ thuật để đảm bảo an toàn nâng hạ cũng như tránh lãng phí khi thay thế chưa cần thiết.
4. Dấu hiệu nhận biết phải thay xích/cáp pa lăng
* Với xích tải:- Xích bị giãn: Khi xích tải pa lăng bị giãn dễ sai bước ăn khớp, tăng nguy cơ trượt khỏi đĩa xích cũng như dễ gây kẹt. Vậy nên khi nhận thấy tổng chiều dài xích tăng quá mức cho phép (thường >2–3%) thì nên thay ngay.
- Mắt xích mòn không đều: Nếu nhận thấy mắt xích mòn lệch một bên hay mòn tại điểm tiếp xúc puly cần kiểm tra, đánh giá và thay thế kịp thời.
- Xích nứt/ biến dạng: Ngay khi phát hiện một mắt xích nứt hay biến dạng cần thay toàn bộ dây xích tuyệt đối không hàn lại vì nguy hiểm khi dùng.
* Với cáp tải:
- Cáp bị xoắn, gãy gập: Nếu nhận thấy cáp xoắn, bẹp hay gãy gập cần thay ngay bởi chúng làm giảm nghiêm trọng khả năng chịu tải của cáp.
- Cáp đứt sợi, giảm đường kính: Khi lông cáp xòe ra hay sợi thép gãy nhô lên, số lượng sợi đứt vượt ngưỡng cho phép, đường kính cáp giảm từ 7–10% so với ban đầu cần phải thay thế.
5. Các lưu ý khi dùng và quy trình thay xích/cáp pa lăng đúng kỹ thuật
5.1 Lưu ý khi dùng
- Chú ý kiểm tra pa lăng trước khi sử dụng, nhất là xích/cáp- Chú ý âm thanh bất thường khi nâng hạ cũng như độ trơn tru khi vận hành
- Kiểm tra xích/ cáp cũng như pa lăng đình kỳ:
+ 1 tháng/lần khi hoạt động liên tục
+ 3 tháng/lần khi hoạt động trung bình
+ 6 tháng/ lần khi hoạt động ít
- Kiểm định chuyên sâu với la lăng đã hoạt động >2 năm
5.2 Quy trình thay xích/cáp
- Ngắt hoàn toàn nguồn điện trước khi kiểm tra, thay thế- Chú ý tháo tải khỏi móc, hạ thiết bị về vị trí an toàn
- Thay đúng loại xích/cáp theo tiêu chuẩn của máy
- Sau khi thay xong nhớ chạy thử để kiểm tra
Pa lăng không có mốc thời gian thay xích/cáp cố định. Việc thay thế nên dựa vào mđộ hao mòn thực tế, tiêu chuẩn kỹ thuật riêng của từng đơn vị. Hi vọng với những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thể kiểm tra và thay thế đúng lúc đảm bảo tuổi thọ cho thiết bị, giảm rủi ro tai nạn cũng như tiết kiệm chi phí hiệu quả hơn.Xem thêm >> Hướng dẫn sử dụng pa lăng xích đúng kỹ thuật - Người mới không nên bỏ qua
.png)
