Hướng dẫn sử dụng pa lăng xích đúng kỹ thuật - Người mới không nên bỏ qua
Sử dụng pa lăng xích không đúng kỹ thuật làm giảm tuổi thọ thiết bị, tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí là gây nguy hiểm cho người dùng. Vì vậy bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn cách sử dụng pa lăng an toàn - đúng cách, đặc biệt cho người lần đầu sử dụng!
Bên cạnh việc lựa chọn được chiếc pa lăng chất lượng từ các thương hiệu uy tín, một vấn đề lớn mà nhiều doanh nghiệp và người vận hành gặp phải là sử dụng pa lăng xích không đúng quy trình và thiếu các biện pháp an toàn nghiêm ngặt.
- Người vận hành phải có khả năng phán đoán hoặc xác minh chính xác trọng lượng của vật tải cần nâng. Nếu không có cân, cần tham khảo tài liệu kỹ thuật của vật liệu.
- Tuyệt đối không để thiết bị bị quá tải trong bất kỳ trường hợp nào. Palang xích có giới hạn tải danh định được ghi rõ trên thân máy. Ví dụ: Pa lăng 2 tấn chỉ được phép nâng tối đa 2 tấn. Vận hành quá tải sẽ làm giảm hệ số an toàn, gây biến dạng xích, hỏng cơ cấu phanh và có thể dẫn đến tai nạn đứt xích đột ngột.
Kiểm tra trực quan và chức năng của các bộ phận là điều cần thiết để phát hiện sớm các hư hỏng.
*** Hệ thống xích tải:
- Kiểm tra xích có bị mòn, biến dạng, xoắn, gỉ sét hoặc nứt vỡ không.
- Đảm bảo xích được bôi trơn đầy đủ và không bị kẹt ở đĩa xích.
*** Móc treo và móc tải:
- Kiểm tra độ nguyên vẹn của cả móc trên (gắn với điểm treo) và móc dưới (móc vào vật tải).
- Cảnh báo an toàn: Chốt/lẫy an toàn của móc phải hoạt động tốt và được gài chặt.
*** Hệ thống phanh:
- Đối với pa lăng xích tay, kiểm tra phanh ma sát xem có ăn khớp tốt hay không.
- Đối với palang điện, kiểm tra phanh điện từ và phanh cơ xem có tiếng kêu lạ hoặc độ trượt bất thường không.
- Điểm treo cố định: Gắn đỉnh móc của pa lăng với điểm treo cố định phải đảm bảo chắc chắn và có khả năng chịu tải gấp 1.5 - 2 lần tải trọng danh định.
- Căn chỉnh móc: Chắc chắn rằng điểm treo cố định nằm chính giữa của móc pa lăng (trên đường tâm) để tránh tình trạng móc bị nghiêng hoặc trượt, gây nguy hiểm khi chịu tải.
- Gắn móc tải an toàn: Vật tải phải được buộc bằng dây treo chắc chắn và được móc vào móc dưới của pa lăng. Không để móc bị nghiêng so với dây tải ở phần đầu móc.
- Căn chỉnh xích tải: Để hiệu suất của pa lăng được tốt nhất, xích tải nên được giữ ở phương thẳng đứng, không bị xoắn, rối hoặc quấn vào nhau. Xích xoắn có thể gây trượt xích và mất kiểm soát.
- Thao tác nâng: Để nâng vật tải, kéo xích tay (hoặc nhấn nút Up đối với pa lăng điện) để cho đĩa xích quay theo chiều kim đồng hồ. Luôn kéo hoặc bấm nút đều đặn, tránh tình trạng giật cục hoặc dừng đột ngột.
- Thử tải và kiểm tra cân bằng: Vật tải nên được nâng lên cách mặt đất vài cm (khoảng 5-10 cm) sau đó dừng lại.
- Kiểm tra và để vật tải đã ở vị trí cân bằng.
- Kiểm tra lại độ chắc chắn của dây treo và hệ thống phanh trước khi tiếp tục nâng vật tải lên độ cao mong muốn.
- Thao tác hạ: Khi kéo xích tay theo chiều ngược lại (hoặc nhấn nút Down đối với pa lăng điện), các đĩa phanh/ma sát sẽ được nhả ra từ từ. Vật tải sẽ được hạ xuống chậm rãi và có kiểm soát.
- Quá tải: Kiểm tra lại trọng lượng vật tải. Nếu trọng lượng vượt quá sức tải, phải hạ tải và sử dụng pa lăng có tải trọng lớn hơn.
- Kẹt cơ học: Kiểm tra xem có vật lạ bị mắc kẹt vào vật tải, xích hoặc đĩa xích không.
- Trục trặc bộ phận: Kiểm tra các bộ phận của palang có bị trục trặc, biến dạng hoặc hỏng hóc cơ cấu phanh, bánh răng không. Nếu có, tuyệt đối không tự ý sửa chữa mà phải liên hệ kỹ thuật viên chuyên nghiệp.
- Bôi trơn xích và bánh răng: Thường xuyên bôi trơn xích tải, bánh răng và các bộ phận chuyển động bằng dầu hoặc mỡ bôi trơn chuyên dụng (thường là dầu nhẹ không dính bụi) theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
- Kiểm tra độ mòn của móc: Móc tải có thể bị mòn hoặc biến dạng do sử dụng lâu dài. Sử dụng thước đo chuyên dụng để kiểm tra độ mở của móc. Nếu độ mở vượt quá giới hạn an toàn, cần thay thế ngay.
- Kiểm tra định kỳ hệ thống phanh: Hệ thống phanh (phanh ma sát, phanh điện từ) cần được kiểm tra độ ăn khớp và mòn. Với pa lăng xích điện, cần kiểm tra các điểm tiếp xúc điện và dây dẫn.
Sử dụng palang xích an toàn và đúng cách không chỉ là vấn đề tuân thủ quy tắc, mà còn là yếu tố then chốt để đạt được hiệu suất công việc tối đa, kéo dài tuổi thọ thiết bị và quan trọng nhất là bảo vệ tính mạng con người.
1. Quy trình kiểm tra pa lăng xích trước khi vận hành
Trước khi tiến hành bất kỳ thao tác nâng hạ nào, việc kiểm tra kỹ lưỡng pa lăng là bước bắt buộc và quan trọng để đảm bảo thiết bị đang ở trong tình trạng hoạt động tốt.1.1. Xác định khả năng chịu tải
Điều kiện tiên quyết để vận hành an toàn là phải hiểu rõ khả năng chịu tải của thiết bị.- Người vận hành phải có khả năng phán đoán hoặc xác minh chính xác trọng lượng của vật tải cần nâng. Nếu không có cân, cần tham khảo tài liệu kỹ thuật của vật liệu.
- Tuyệt đối không để thiết bị bị quá tải trong bất kỳ trường hợp nào. Palang xích có giới hạn tải danh định được ghi rõ trên thân máy. Ví dụ: Pa lăng 2 tấn chỉ được phép nâng tối đa 2 tấn. Vận hành quá tải sẽ làm giảm hệ số an toàn, gây biến dạng xích, hỏng cơ cấu phanh và có thể dẫn đến tai nạn đứt xích đột ngột.
1.2. Kiểm tra toàn diện các bộ phận pa lăng
*** Hệ thống xích tải:
- Kiểm tra xích có bị mòn, biến dạng, xoắn, gỉ sét hoặc nứt vỡ không.
- Đảm bảo xích được bôi trơn đầy đủ và không bị kẹt ở đĩa xích.
*** Móc treo và móc tải:
- Kiểm tra độ nguyên vẹn của cả móc trên (gắn với điểm treo) và móc dưới (móc vào vật tải).
- Cảnh báo an toàn: Chốt/lẫy an toàn của móc phải hoạt động tốt và được gài chặt.
*** Hệ thống phanh:
- Đối với pa lăng xích tay, kiểm tra phanh ma sát xem có ăn khớp tốt hay không.
- Đối với palang điện, kiểm tra phanh điện từ và phanh cơ xem có tiếng kêu lạ hoặc độ trượt bất thường không.
1.3. Lắp đặt điểm treo và cố định pa lăng xích
Điểm treo (thường là dầm, kết cấu thép) là yếu tố quyết định sự ổn định của toàn bộ quá trình nâng.- Điểm treo cố định: Gắn đỉnh móc của pa lăng với điểm treo cố định phải đảm bảo chắc chắn và có khả năng chịu tải gấp 1.5 - 2 lần tải trọng danh định.
- Căn chỉnh móc: Chắc chắn rằng điểm treo cố định nằm chính giữa của móc pa lăng (trên đường tâm) để tránh tình trạng móc bị nghiêng hoặc trượt, gây nguy hiểm khi chịu tải.
2. Các bước vận hành pa lăng xích đúng kỹ thuật
Việc vận hành pa lăng xích cần tuân thủ một quy trình nghiêm ngặt, từ định vị vật tải đến thao tác điều khiển.2.1. Định vị vật tải và tư thế vận hành
Việc định vị vật tải và tư thế người điều khiển ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và an toàn.- Gắn móc tải an toàn: Vật tải phải được buộc bằng dây treo chắc chắn và được móc vào móc dưới của pa lăng. Không để móc bị nghiêng so với dây tải ở phần đầu móc.
- Căn chỉnh xích tải: Để hiệu suất của pa lăng được tốt nhất, xích tải nên được giữ ở phương thẳng đứng, không bị xoắn, rối hoặc quấn vào nhau. Xích xoắn có thể gây trượt xích và mất kiểm soát.
2.2. Quy trình nâng và hạ vật tải
Quá trình nâng và hạ cần được thực hiện một cách kiểm soát và từ từ để tránh xung lực.- Thao tác nâng: Để nâng vật tải, kéo xích tay (hoặc nhấn nút Up đối với pa lăng điện) để cho đĩa xích quay theo chiều kim đồng hồ. Luôn kéo hoặc bấm nút đều đặn, tránh tình trạng giật cục hoặc dừng đột ngột.
- Thử tải và kiểm tra cân bằng: Vật tải nên được nâng lên cách mặt đất vài cm (khoảng 5-10 cm) sau đó dừng lại.
- Kiểm tra và để vật tải đã ở vị trí cân bằng.
- Kiểm tra lại độ chắc chắn của dây treo và hệ thống phanh trước khi tiếp tục nâng vật tải lên độ cao mong muốn.
- Thao tác hạ: Khi kéo xích tay theo chiều ngược lại (hoặc nhấn nút Down đối với pa lăng điện), các đĩa phanh/ma sát sẽ được nhả ra từ từ. Vật tải sẽ được hạ xuống chậm rãi và có kiểm soát.
3. Xử lý sự cố và bảo trì định kỳ palang xích
Việc hiểu và biết cách xử lý sự cố kịp thời, cùng với việc bảo trì định kỳ, sẽ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo an toàn lâu dài.3.1. Xử lý tình huống dừng đột ngột
Nếu trong khi nâng hoặc hạ, xích không thể kéo thêm được nữa hoặc thiết bị ngừng hoạt động, phải dừng hoạt động ngay lập tức và kiểm tra các trường hợp sau:- Quá tải: Kiểm tra lại trọng lượng vật tải. Nếu trọng lượng vượt quá sức tải, phải hạ tải và sử dụng pa lăng có tải trọng lớn hơn.
- Kẹt cơ học: Kiểm tra xem có vật lạ bị mắc kẹt vào vật tải, xích hoặc đĩa xích không.
- Trục trặc bộ phận: Kiểm tra các bộ phận của palang có bị trục trặc, biến dạng hoặc hỏng hóc cơ cấu phanh, bánh răng không. Nếu có, tuyệt đối không tự ý sửa chữa mà phải liên hệ kỹ thuật viên chuyên nghiệp.
3.2. Lập kế hoạch bảo trì và bôi trơn
Bảo trì định kỳ là chìa khóa để giữ cho pa lăng xích luôn ở trạng thái tốt nhất.- Bôi trơn xích và bánh răng: Thường xuyên bôi trơn xích tải, bánh răng và các bộ phận chuyển động bằng dầu hoặc mỡ bôi trơn chuyên dụng (thường là dầu nhẹ không dính bụi) theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
- Kiểm tra độ mòn của móc: Móc tải có thể bị mòn hoặc biến dạng do sử dụng lâu dài. Sử dụng thước đo chuyên dụng để kiểm tra độ mở của móc. Nếu độ mở vượt quá giới hạn an toàn, cần thay thế ngay.
- Kiểm tra định kỳ hệ thống phanh: Hệ thống phanh (phanh ma sát, phanh điện từ) cần được kiểm tra độ ăn khớp và mòn. Với pa lăng xích điện, cần kiểm tra các điểm tiếp xúc điện và dây dẫn.
Sử dụng palang xích an toàn và đúng cách không chỉ là vấn đề tuân thủ quy tắc, mà còn là yếu tố then chốt để đạt được hiệu suất công việc tối đa, kéo dài tuổi thọ thiết bị và quan trọng nhất là bảo vệ tính mạng con người.
Để đảm bảo bạn đang sử dụng pa lăng xích chất lượng, chính hãng và nhận được sự tư vấn chuyên sâu về kỹ thuật, an toàn và bảo trì, hãy liên hệ ngay chúng tôi hoặc các nhà phân phối thiết bị nâng hạ công nghiệp uy tín như Siêu thị Hải Minh để được hỗ trợ.Xem thêm >> Palang xích nâng không nổi tải - 5 nguyên nhân và cách khắc phục đơn giản
